fa مطالعه حلالیت و کریستالیزاسیون تبخیری HMXدر حلال متیل اتیل کتون و اندازه‌گیری کمی تبدیل پلی‌مورف‌های نوع در به روش پراش اشعه ایکس و طیف‌سنجی رامان سنتز، آناليز، کنترل کيفيت، فرمولاسيون و فرايندهاي توليد مواد پرانرژی (منفجره، پيروتکنيک و پيشرانه) سنتز، آناليز، کنترل کيفيت، فرمولاسيون و فرايندهاي توليد مواد پرانرژی (منفجره، پيروتکنيک و پيشرانه) پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>در این تحقیق، با ارزیابی حلالیت ماده منفجره هگزامتیلن&shy;تترانیترامین (</strong><strong><span dir="LTR">HMX</span></strong><strong>) در غلظت‌های مختلف آب-حلال متیل اتیل کتون (</strong><strong><span dir="LTR">MEK</span></strong><strong>)، در محدوده دمایی </strong><strong><span dir="LTR">&deg;</span></strong><strong><span dir="LTR">C</span></strong><strong> 70-40، پارامترهای ترمودینامیکی حلالیت ماده ازجمله آنتالپی انحلال و اختلاط محاسبه شد. سپس جهت افزایش ظرفیت فرایند تبلور، تأثیر روش هضم </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong><span dir="LTR">-HMX</span></strong><strong> در فرایند کریستالیزاسیون تبخیری بر مورفولوژی و تبدیلات پلی‌مورف</strong><strong><span dir="LTR">HMX</span></strong><strong> خام با استفاده از میکروسکوپ الکترونی، پراش اشعه </strong><strong><span dir="LTR">X</span></strong><strong>(</strong><strong><span dir="LTR">(XRD</span></strong><strong> و طیف‌سنجی رامان بررسی شد. در ادامه، دو روش تجزیه‌ای بر اساس</strong><strong><span dir="LTR">XRD</span></strong><strong> و طیف‌سنجی رامان جهت تعیین مقدار پلی‌مورف آلفا در محصول </strong><strong><span dir="LTR">b</span></strong><strong><span dir="LTR">-HMX</span></strong><strong> ارائه شد. نتایج نشان می‌دهد که با روش </strong><strong><span dir="LTR">XRD</span></strong><strong> و رامان می‌توان </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong><span dir="LTR">-HMX</span></strong><strong> در محصول </strong><strong><span dir="LTR">b</span></strong><strong><span dir="LTR">-HMX</span></strong><strong> رادر محدوده غلظتی خطی 25/5-32/0 <ins cite="mailto:asus" datetime="2019-02-10T11:48">درصد وزنی </ins>اندازه‌گیری نمود. همچنین مطالعات کریستالیزاسیون ماده در </strong><strong><span dir="LTR">MEK</span></strong><strong>، حاکی از تبدیل کامل پلی‌مورف</strong><strong><span dir="LTR">HMX</span></strong><strong> خام به نوع استاندارد بتا، همراه با افزایش ظرفیت فرایند کریستالیزاسیون تبخیری به روش هضم است.</strong><br> &nbsp;</div> <em>In this research, with evaluation of the solubility of cyclotetramethylene tetranitramine (HMX) explosive in different concentrations of water- methyl ethyl ketone (MEK) solvent, at a temperature range of 40-70 &deg;C, some solubility and thermodynamic parameters such as enthalpy of dissolution and mixing were calculated. Thereafter, in order to increase the capacity of the crystallization process, the effect of digestion of HMX in evaporative crystallization procedure on the morphology and polymorph conversion of crude HMX was investigated using electron microscopy, X-ray diffraction (XRD) and Raman spectroscopy. Then, two quantitative methods based on the XRD and Raman spectroscopy were developed for the determination of </em><em>a</em><em>-HMX in </em><em>b</em><em>-type samples. The results showed that with the mentioned methods, </em><em>a</em><em>-polymorph can be determined in the linear dynamic range of 0.32-5.25 wt. % in </em><em>b</em><em>-HMX. Also, the crystallization studies in MEK using digestion and evaporative crystallization showed complete conversion of crude HMX polymorphs to </em><em>b</em><em>-type, along with significant increasing in the crystallization capacity.</em><br> &nbsp; ماده منفجره HMX, متیل اتیل کتون, حلالیت, کریستالیزاسیون, اندازه گیری پلیمورف, XRD و رامان. HMX Explosive, Methyl-ethyl-ketone, Solubility, Crystallization, Polymorph Determination, XRD and Raman. 37 45 http://isaem.ir/browse.php?a_code=A-10-252-7&slc_lang=fa&sid=1 sajjad Damiri سجاد دمیری s_damiri@mut-es.ac.ir 100319475328460011253 100319475328460011253 Yes Malek-Ashtsr University of Technology دانشگاه صنعتی مالک اشتر Hamid Reza Pouretedal حمیدرضا پوراعتدال HR_POURETEDAL@mut-es.ac.ir 100319475328460011254 100319475328460011254 No Malek-Ashtsr University of Technology دانشگاه صنعتی مالک اشتر Alireza Sharifi علیرضا شریفی ali.sharifi516@yahoo.com 100319475328460011255 100319475328460011255 No Malek-Ashtsr University of Technology دانشگاه صنعتی مالک اشتر