fa یک روش ساده برای شناسایی و اندازه گیری اصلاح‌کننده‌های بالستیک در پیشرانه‌های جامد دو پایه سنتز، آناليز، کنترل کيفيت، فرمولاسيون و فرايندهاي توليد مواد پرانرژی (منفجره، پيروتکنيک و پيشرانه) سنتز، آناليز، کنترل کيفيت، فرمولاسيون و فرايندهاي توليد مواد پرانرژی (منفجره، پيروتکنيک و پيشرانه) پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&beta;</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">-ررزورسیلات مس </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">(CuR₂)</span></span></i><i><span b="" nazanin="" style="font-family:"> ، </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&beta;</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">-ررزورسیلات سرب (</span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PbR₂</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">) و اکسید سرب (</span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PbO</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">) از جمله ترکیبات پرکاربرد به عنوان اصلاح کننده‌های بالستیک می‌باشند. بنابراین شناسایی و تعیین آنها در فرمولاسیون پیشرانه‌های جامد دو پایه به منظور کنترل کیفیت پیشرانه‌ها از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.</span></i> <i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">در این مطالعه، یک روش اسپکتروفتومتری مستقیم و معتبر برای شناسایی و تعیین همزمان این اصلاح کننده‌ها در پیشرانه‌های جامد دوپایه گزارش شده است. روش بر پایه‌ی استفاده از سه مجموعه کالیبراسیون می‌باشد. مجموعه اول بر اساس تعیین رزورسیلات مس (</span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">II</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">) بر اساس واکنش مس با سدیم دی تیو کاربامات و اندازه‌گیری جذب در </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">nm</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> 445 می‌باشد. مجموعه دوم بر اساس تعیین مقدار سرب کل با استفاده از تشکیل کمپلکس سرب (</span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">II</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">) با معرف </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PAR</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> و اندازه گیری جذب &nbsp;در طول موج </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">nm</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">520 می‌باشد. در نهایت، در مجموعه سوم،با استفاده از هیدرولیز </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">CuR₂</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> و </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PbR₂</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> در محیط اسید استیک، رزورسیلیک اسید آزاد شده در محیط از طریق تشکیل کمپلکس با </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Fe(III)</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> و اندازه‌گیری جذب در طول موج </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">nm</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> 526 تعیین گردید.</span></i> <i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">با توجه به داده‌های به دست آمده برای رزورسیلیک اسید و داده های به دست آمده از منحنی کالیبراسیون برای </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">CuR₂</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> در مجموعه اول، مقدار </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PbR₂</span></span></i><i></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">با استفاده از روابط استوکیومتری تعیین شد. همچنین، مقدار </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PbO</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> در پیشرانه‌ جامد دوپایه از داده‌های به دست آمده برای سرب کل در مجموعه دوم و </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PbR₂</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> محاسبه شد.</span></i> <i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">روش پیشنهادی با موفقیت برای تعیین </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">CuR₂</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">، </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PbR₂</span></span></i><i><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PbO</span></span></i><i><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> در پیشرانه‌های دوپایه استفاده شد. نتایج به دست‌آمده به طور آماری با روش </span></i><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ICP-AES</span></span></i><i><span b="" nazanin="" style="font-family:"> مورد مقایسه قرار گرفت، تفاوت معنی داری بین مقادیر میانگین و دقت دو روش در سطح اطمینان 95 درصد وجود نداشت.<b> </b></span></i></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Copper &beta;-resorcylate (CuR₂₎, lead &beta;-resorcylate (PbR₂₎, and lead oxide (PbO)<span style="color:black"> are among the most widely used compounds as </span></span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Ballistic Modifiers </span></span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Therefore, their identification and determination of them in </span></span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">double based solid propellants (DB propellants)<span style="color:black"> will be of great importance in propellants formulation. So, in this study a</span> direct and validate spectrophotometric method was described for the simultaneous determination of CuR₂, PbR₂, and PbO in DB propellants. The method is based on application of three calibration sets. In the first set, the amount of CuR₂ was determined based on complex formation of Cu (II) with DDTC and absorbance measurement at 445 nm. In the second set, the amount of total lead was determined based on complex formation of Pb (II) with </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">PAR reagent</span></span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> and absorbance measurement at 520 nm. Finally, in third set, from hydrolysis of CuR₂ and PbR₂ in acetic acid media, the released resorcylic acid was determined via complex formation of with Fe(III) and absorbance measurement at 526 nm. Therefore, according to the obtained data for the resorcylic acid and the obtained data from the calibration curve for the CuR₂ in the first set, the amount of PbR₂ was determined by using stoichiometric relations. </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Finally, the amount of PbO in DB was calculated from the obtained data for total lead in second set and obtained </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PbR₂. The proposed method was successfully applied to the determination of CuR₂, PbR₂ and </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">PbO </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">in DB propellants. The method statistically compared with </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ICP-AES method. There is no significant difference between the results obtained for the developed method and the ICP-AES method at the 95% confidence level.</span></span></span></i> پیشرانه‌های جامد دوپایه, اصلاح کننده های بالستیک, اسپکتروفتومتری UV-Vis Double base solid propellants, Burning rate modifiers, UV-Vis Spectrophotometry 71 79 http://isaem.ir/browse.php?a_code=A-10-151-22&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Zarei علیرضا زارعی zarei1349@gmail.com 100319475328460015083 100319475328460015083 Yes Malek Ashtar University of Technology دانشگا صنعتی مالک اشتر Kobra Mardi کبری مردی kimiamardi65@gmail.com 100319475328460015084 100319475328460015084 No Malek Ashtar University of Technology دانشگا صنعتی مالک اشتر Peyman Nadalinia Chari پیمان نادعلی نیا جاری pnch1994@gmail.com 100319475328460015085 100319475328460015085 No Malek Ashtar University of Technology دانشگا صنعتی مالک اشتر