fa ارائه روش‌های جدید برای حذف بنزیل از ترکیب 12،8،6،2- تترااستیل- 10،4 - ‌دی‌بنزیل‌- 12،10،8،6،4،2- هگزاآزاایزوورتزیتان سنتز، آناليز، کنترل کيفيت، فرمولاسيون و فرايندهاي توليد مواد پرانرژی (منفجره، پيروتکنيک و پيشرانه) سنتز، آناليز، کنترل کيفيت، فرمولاسيون و فرايندهاي توليد مواد پرانرژی (منفجره، پيروتکنيک و پيشرانه) پژوهشي Research CL-20 یکی از قوی ترین مواد منفجره غیر هسته‌ای شناخته شده است که تقریباً در تمامی روش‌های تهیه آن از حد واسط TADB استفاده می‌شود. یکی از مراحل سنتز CL-20 حذف بنزیل از TADBمی‌باشد که این واکنش توسط کاتالیست پالادیوم انجام می‌شود که بسیار گران است و نیاز به راکتور تحت فشار دارد. بنابراین محققین در پی یافتن کاتالیست‌های جدید جایگزین برای غلبه بر این مشکلات هستند. در این تحقیق برای اولین بار به منظور شناسایی کاتالیست مناسب ترکیبات گوناگون مانند سریم آمونیوم نیترات، سریم آمونیوم سولفات ، پتاسیم برمات و تیتانیوم تری‌کلرید مورد مطالعه قرار گرفتند که از بین آنها تنها استفاده از سریم آمونیوم نیترات در مایع یونی پیرولیدینیوم بی سولفات و سریم آمونیوم نیترات در حضور معرف‌های اکسنده و معرف تری کلرید تیتانیوم جهت حذف بنزیل از TADB مناسب بودند. بازده محصول تترااستیل‌هگزاآزاایزوورتزیتان(TAIW) در این واکنش‌ها مطلوب بود. در استفاده از معرف تری کلرید تیتانیوم بازده 41% به دست آمد. درحضور معرف‌ اکسنده پتاسیم برمات با سریم آمونیوم نیترات در مخلوط واکنش میزان مصرف سریم آمونیوم نیترات به چهل برابر کاهش یافت و بازده به 55% افزایش یافت. در روش استفاده از سریم آمونیوم نیترات در مایع یونی پیرولیدینیوم بی سولفات علاوه بر مزیت حذف حلال آلی، میزان مصرف سریم آمونیوم نیترات به سه تا چهار برابر کاهش یافت و بازده واکنش بیش از 55 درصد به دست آمد. CL-20 is one of the well-known non-nuclear powerful energetic materials. TADB is an important intermediate in synthesis of CL-20. One of the significant steps in synthesis of CL-20 is application of palladium catalysis for debenzylation of TADB which has some disadvantages such as the high cost, need to special reactor and high cost and need to especial reactor, therefore scientists to find alternative catalyst to overcome these problems. Some of these reagents including cerium ammonium nitrate, cerium ammonium sulphate, potassium bromate, titanium thrichloride, and acidic reagent. It is notable that among these catalysts some of them such as cerium ammonium nitrate in pyrolidinium bisulphate ionic liquid, cerium ammonium nitrate in presence of oxidative reagents and titanium trichloride showed good results and the yield of tetraacetylhexaazaisowortzitane was desirable. The yield of 55% and the absence of organic solvent are the advantages in application of cerium ammonium nitrate in pyrolidinium bisulphate ionic liquid. سریم آمونیوم نیترات, حذف بنزیل, مایع یونی, پیرولیدینیوم بی سولفات, TADB CL-20, TADB,TAIW,HNIW,ionic liquids 57 62 http://isaem.ir/browse.php?a_code=A-10-434-1&slc_lang=fa&sid=1 ali ahmadi علی احمدی ali_ahmadi_60@yahoo.com 10031947532846005939 10031947532846005939 Yes دانشگاه صنعتی مالک اشتر یدا.. بیات y_bayat@mut.ac.ir 10031947532846005940 10031947532846005940 No دانشگاه صنعتی مالک اشتر zahraalsadat rajaee زهراالسادات رجایی ali_ahmadi_60@yahoo.com 10031947532846005941 10031947532846005941 No دانشگاه صنعتی مالک اشتر maryam zarandi مریم زرندی maryam.zarandi88@gmail.com 10031947532846005942 10031947532846005942 No