fa تاثیر نوع سوخت بر کارآیی فرمولاسیون های پیروتکنیک شامل مواد اشک آور CRو CS سنتز، آناليز، کنترل کيفيت، فرمولاسيون و فرايندهاي توليد مواد پرانرژی (منفجره، پيروتکنيک و پيشرانه) سنتز، آناليز، کنترل کيفيت، فرمولاسيون و فرايندهاي توليد مواد پرانرژی (منفجره، پيروتکنيک و پيشرانه) پژوهشي Research <p>چکیده: در این مقاله آئروسل‌سازی مواد اشک‌آور با استفاده از سیستم فرمولاسیون پیروتکنیکی شامل سوخت، اکسید کننده، خنک کننده و بایندر مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور، فرمولاسیون‌های مختلف شامل پتاسیم کلرات (اکسید کننده )، لاکتوز یا ساکارز (سوخت)، سیلیس و آلومینیوم اکسید (خنک کننده)، مخلوط نیتروسلولز، روغن کرچک و حلال اتیل استات (به عنوان سیستم بایندر) به همراه ترفتالیک اسید به عنوان ماده موثره بصورت قرص‌های یک گرمی تهیه ‌شدند. فرمولاسیون بهینه با توجه به پارامتر‌های مورد بررسی (زمان، دما و نحوه احتراق) انتخاب گردیده و سپس از عوامل اشک‌آور CR (دی بنز[b,f][1,4] اکسازپین) و CS (ارتوکلروبنزیلیدن مالونونیتریل) به عنوان ماده موثره (عاملی که آئروسل سازی روی آن صورت می‌گیرد) در فرمولاسیون استفاده ‌شد. برای شناسایی کیفی اجزای آئروسل‌های تولید شده از دستگاه کروماتوگرافی گازی (GC) و برای بررسی دمای شروع واکنش احتراق سیستم پیروتکنیک و پایداری حرارتی اجزا از آنالیز حرارتی شامل دو تکنیک TG/DTA استفاده گردید. نتایج نشان دادند که زمان احتراق و راندمان تولید آئروسل CR و CS در فرمولاسیون پیروتکنیک حاوی سوخت لاکتوز نسبت به ساکارز بیشتر است. آنالیز حرارتی TG نشان داد که کاهش جرم در فرمولاسیون‌ها با هر یک از دو سوخت در گستره دمایی C&deg;180-125 مربوط به تبخیر شدن CR و در گستره دمایی C&deg;175-105 مربوط به تبخیر شدن CS است. در نهایت بهترین آئروسل‌سازی CR و CS با سوخت لاکتوز در فرمولاسیون‌های پیروتکنیک با راندمان‌های 85% و 90% انجام شد. .</p> <p>Abstract Aerosolization of tear agents using pyrotechnic formulation containing fuel, oxidant, coolant and binder was investigated. In this study, various tablets including different amounts of potassium chlorate (as oxidizer), lactose or sucrose (as fuel), silica and aluminium oxide (as coolant), nitrocellulose, castor oil and ethyl acetate mixture (as binding system) together with terphtalic acid (as effective agent) were prepared. The optimized formulation was chosen regarding to the various parameters such as time, temperature, and ignition procedure and then CR was used as tear agent in the optimized formulation. Gas chromatography (GC) and thermal analysis (TG/DTA) techniques were used to determine the quality of aerosolization. The results showed that the time of ignition and efficiency of aerosol production by pyrotechnic formulation containing lactose is higher than using sucrose as fuel. TG thermal analysis showed that mass reduction in the formulations with each of the two types of fuel in temperature range of 125-180 &ordm;C was related to evaporation of CR. Finally, CR aerosolization with the efficiency of 45% and 85% were obtained with sucrose and lactose as fuel, respectively.</p> کلید واژه‌ها: پیروتکنیک, آئروسل‌سازی, اشک اور, دی بنز[b,f][1,4] اکسازپین (CR). Keywords: Pyrotechnic, Aerosolization, Riot control agent, Dibenz[b,f][1,4]oxazepine (CR) 49 54 http://isaem.ir/browse.php?a_code=A-10-579-1&slc_lang=fa&sid=1 ahad احد نساجی fakhraian@yahoo.com 10031947532846007451 10031947532846007451 No daneshgah emam hossein دانشگاه امام حسین(ع) hosseien Fakhraian حسین فخرائیان nassaji_ahad@yahoo.com 10031947532846007452 10031947532846007452 Yes daneshgah emam hossein دانشگاه امام حسین(ع) hosseien momenian حسین مومنیان momenian@yahoo.com 10031947532846007453 10031947532846007453 No daneshgah e maleke ashtar دانشگاه امام حسین(ع) syed mehdi Pourmortazavi سیدمهدی پورمرتضوی pourmortazavi@yahoo.com 10031947532846007454 10031947532846007454 No daneshgah e maleke ashtar دانشگاه مالک اشتر